Singapur & Güneydoğu Asya Mutfağı

Singapur yazılarımda pek yemeklerden bahsetmedim, sadece sürekli pilav yemekten yakındım. Bu yazımda Singapur (ve onunla birlikte Malezya, Tayland, Kamboçya, Vietnam) mutfağından toptan olarak bahsedeceğim ki bu yazıları oraları gezecek biri blogu okuyorsa faydalansın.

Singapur ve Malezya üç ana ırktan oluşan iki ülkedir: Çin & Malez & Hint. Bu üç ırkın kültürü de mutfakları da aşırı derecede farklıdır. Öyle Karadeniz mutfağıyla Güneydoğu Anadolu mutfağı arasında fark vardır ya buradaki fark daha da belirgindir. Kültür farklılığı da (din farklılıkları, insanların kültürleri konusunda muhafazakar olması, hepsinin damak tadının farklı olması hatta yerken kullandıkları ekipmanlar vs.) yemeklerin farklı olması da bu mutfakların karışmasını önlüyor. Bizim gibi kebabın yanına zeytinyağlıları götürüp üzerine çay içmiyorsunuz orada. Bizim okulda dört mutfak vardı hepsinden ayrı yemekler çıkıyordu, bunlar: Malez, Hint, Çin, Batı. Batı yemeklerinin porsiyonu azdı zaten bunları evde de yerim, Çin yemekleri leşti (bence yemekhanedeki adamlar iyi yapamıyordu) ve önünde kuyruk vardı, Malez orta, Hint yemekleri ise nefis. Okuldan ve dışarıdan tabii bir de Malezya'dan edindiğim tecrübelerle fikirlerim:

Çin Mutfağı

Bu mutfağın yemekleri nefistir; tabii eğer Türkiye'deki bir Çin veya Uygur restoranında yiyorsanız. Bizimkiler direkt adapte etmişler Çin mutfağını Türk mutfağına çünkü :)

Türkiye'de değilseniz yemeğe değecek şeyler sayılı. Ama güzel olanları da çok güzel, niye bizim mutfakta yok diyorsunuz. Bunlar; acılı-ekşili çorba, karabiberli kıyılmış dana ve dim sumlar.

Acılı Ekşili Çorba (Hot Sour Soup): İçinde epey bir sebze bulunan ve saydam olan bu çorba adından da anlaşıldığı gibi ekşimsidir ve içinizi ısıtır. Bir tabağı bitirdiniz mi ikincisini istersiniz. Bu arada Singapur'da içtiğim bütün çorbalar saydamdı ve balık tadı veriyordu. Sadece bu çorba içilebilir cinstendi.

Not: Resimlerde kötü gözüküyor ama çorbayı görünce en ufak bir tiksinme duymazsınız.



Karabiberli Dana (Black Pepper Beef): Hafif iskenderi andıran ama bol sebzeyle yenilen bu epey yağlı kalori bombardımanı yemek stir-fry yani woklama tekniğiyle hazırlanır. Çin mutfağına özgü bir yöntem olan Woklama yemeğin geniş, derin ve büyük, bayblade çevirmelik bir tava/tencerede az ve sıcak bir yağda karıştırılarak hazırlanmasıdır ve sağlığa yararlıdır.



Dim-sum: Dim-sum tek bir yemek değil de birden fazla atıştırmalığı kapsayan bir isim. Çin mezesi diyebiliriz. Kötü olanına rastlamamakla beraber favori dim sumlarım:

Lava bun: Beyaz poğaçanın (poğaçalar hep beyaz burada) arasından yumurta fışkırıyor. Nefis.


Çin mantısı (Jiaozi): Mantının büyüğü.



Daha Büyük Çin Mantısı (Baozi) : Üsttekinin bohça gibi olanı.



Bi ara kültür sentezi yapıp içinde çiğ köfte olan baozi yapasım var. Ama çiğ köfteyi baozinin içine nasıl koyucam :(

Dilim ördek 


Çin böreği (Spring Roll) : Sebzelidir ve kıtır kıtırdır.



*

Chai tow kway (Radish cake): Yukarıda kültür farklarından dolayı yemekler karışmıyor demiştim ama burada lafımı geri alacağım. Güney Çinlilerin bulduğu bu yemek Singapur ve Malezya'nın favori yemeklerinden, Çin lokantalarında bulunuyor, Malez lokantalarında bulunuyor mu bilmiyorum ama ben kampüste eşarplı Malez teyzelerden aldığım için uzun bir süre Malez yemeği sanmıştım. Dışarıda da satılıyor (ama yağı basıyorlar, yoğurtlanıp iyi yenir.) Bol yağlı siyah versiyonu var bir de omlet çakması kırma versiyonu, tabii ki siyahı daha güzel.


Balık/Yengeç Topları: Çin mutfağına değil de tüm Güneyasya'ya özgü bir atıştırmalık. Marşmelov gibi bir dokusu var. Tadı eh.


Çin çayı: Çin yeşil çayı güzeldir. İçmeden gitmeyin.

Malez Mutfağı 

Damak tadımıza az biraz daha hitap etse de Malez mutfağı genel olarak noodle/pilav + bir şeyler şeklinde menü halinde geliyor. O yüzden yemeklerin çoğunu aklımda tutmadım hatta öğrenmeye uğraşmadım.

Kayalı Ekmek: Singapur&Malezya ortak kahvaltı itemi olan bu ekmeğin üzerine kaya sürülür, kaya ise içinde yumurta bulunan hindistan cevizi reçelidir. Tadı güzeldir.


Satay: Şekerli kebap. Yahu hiç şekerli kebap olur mu? Sırf ülkede et ucuz bir daha bulamayız diye yedim ben.



Sambal belachan (Sambal Chilli): Bu yemek değil, sos. Karides aromalıdır ve felaket acıdır. Benim gibi acı severler için süper bir icattır. Fakat Singapur'da yemekhanede bunu niye sürekli kahvaltıda verdiklerini çözemedim. Bunun yüzünden derslerde başım belaya girdi. Nasi Lemak'a sos olarak kullanılır. Ben patates kızartmasıyla yiyorum ama. Yanında da soda.


Nasi Lemak: Hindistan cevizi suyunda pişirilmiş pilav + kuru fıstık + kuru hamsi (ançüez) + hıyar + kaynamış yumurta + tavuk kanadı + sambal'dan oluşan bu anlamsız yemek ise Malezya'nın milli yemeği imiş. Hem kahvaltıda hem akşam yemeğinde çıkardı yemekhanede. Singapur'da oturan akrabama sormuştum sırf bunu yapmak için hindistan cevizi mi alıyorsunuz diye, "Yok kim uğraşacak onu hazır alıyorsun pilavı da makineye atıyorsun 10 dakikada pişiyor." demişti eheh. Yaprağın üzerinde servis yapılır. Çünkü burası survivor.


Nasi Goreng: Kızarmış pilav. +9 Nus yemekhanesi kahvaltı itemi. Bıktım lan kahvaltıda kızarmış pilav yemekten. Neyse.

Not: Türkiye'de bunun tofulusunu güzel yapıyorlar. Hayatımda ilk defa tofu yemekten keyif aldım.


Mee Goreng: Yumurtalı kuru noodle. Kavrulmuş makarna gibi bir tadı vardır.


Murtabak: Bildiğin börek bu. Bizden çormuşlar. Hint mutfağıyla ortak.


Teh Tarik: Malezlerin sütlü ve bol şekerli çayı. Tadı fena değil ama benim gibi çayı şekerli içen biri için ızdırap.


Lady's Finger (Sambal Okra) : Bu bildiğin bamya. Bamyadan nefret ederdim Singapur'a gelene kadar. Singapur'da bamyayı bir değişik yapıyorlar. Basıyorlar baharatı. Malezi de basıyor Hintlisi de. Yiyin gari.



HİNT MUTFAĞI

İşte geldik benim ve birçok exchange arkadaşımın favorisine. İçerdiği acayip baharatlardan ötürü aynı yemeğin 1001 ceşit farklı varyasyonunu yiyebileceğiniz bu mutfak midesi sağlam kişiler için başka mutfaklarda bulamayacağınız tatlar içeriyor. NUS'ta Çin mutfağından 2-3 kere yemek aldıysam geri kalan öğünlerimin %15-20 Malez mutfağından (o da kimse almadığından yemekleri dağıtan teyze çok koyuyor diye.) gerisi ise Hint mutfağındandı. Sadece ben değil, beraber takıldığım Batı Avrupalı arkadaşlar da hep Hint yemekleri yiyordu.

Hindistan koca bir ülke olduğundan yemekler de coğrafi bölgelere göre farklılık gösterir ve epey çeşitlidir. Bu yazıda ise sadece Singapur'da ve Malezya'da yenen favori yemeklerimi yazacağım.

Aloo Gobi: Bol baharatlı patatesli karbanabahar. Tadı karnabahara hiç benzemez ve süperdir. Bu arada ben karnabahardan nefret ederim. Bunun karnabahar olduğunu bile bunları yeni öğrendim, daha öncesinde bu karnabahar mı brokoli mi diye düşünüp "Karnabaharın keskin tadı böyle ölmüş olamaz." diyip brokolide karar kılmıştım. Hintlileri küçümsemişim :(


Biryani: Bizim Bilkent'te duymuştum adını ilk Büryani diye ama hiçbi alakası yokmuş. Hayatımda yediğim en lezzetli yemeklerden biri. Uzun pilav, içinde baharatla tavuk. Tavuğu but gibi koyduklarından bizim için yemesi zordur, Hintli abiler sağ elleriyle gömerler pilavı. Lanet olsun karnım acıktı.


Körili tavuk (Murgh Mahal): Bizdeki gibi sarı değildir, artık içine daha ne koyuyorlarsa. Nefistir.


Baharatlı Nohut ( Chole Bhature) : Pilavla bayağı iyi gider.


Naan: Bildiğin pide.


Hint ördeği:


İnternette gezinirken rastladığım bu yemeğin tam olarak ne olduğunu çözemedim. Hiç yemedim. Öylesine koydum buraya.

Mutton Curry: En favori yemeğim. Körili koyun eti. Nefistir. Tek sıkıntısı kemikli servis edilir.


Roti Canai: Hintli ve Pakistanlıların körili tavuk + lavaştan oluşan kahvaltısı. NUS yemekhanesinde kahvaltıda kızarmış pilavdan bıkınca alırdım.


Dal Tadka: NUS'ta pilavın üzerine gömdükleri sos. Tadı biraz ezogelin çorbasına benzer. Ezogelin çorbasını az sulu pişirip pilav sosu olarak kullanmak gibi hain planlarım var.


Chicken/Fish Tikka: Tikka baharatıyla pişirilen balık / tavuk yemeği. Sanki doritoslu balık pişirmişsin gibi bir tat verir. Mükemmel. Türkiye'de bu baharatı alıp kendim pişireyim dedim, 100 gramı 8.5 liraydı. :(


Lassi: Hint ayranı. Tuzlu değil şekerlidir dolayısıyla daha çok milkshake'e benzer. (Tuzlu satan yer bulursanız bildiğin ayran ama.) Mangolusu harikadır.


Hint mutfağı B-İ-T-M-E-Z! Severek yediğim ama buraya yazamadığım daha bir çok şey var. Yoruldum yazmaktan. Bir de gece yapıyorum karnım acıktı gittim yoğurt yedim. Neyse. Hint yemeklerini mutlaka deneyin. Üniversitede okuyorsanız gidin birkaç tane Pakistanlı arkadaş edinin onlar size yapsın :P

Vietnam Mutfağı

Fazla kalmadığım için çok vakıf değilim, pek yemeklerini de denemeye uğraşmadım. Noodle falan var zaten, enteresan bir şey yok. Pho çorbası iç dediler, suyun içinde makarnalar ve danalar yüzüyor, içtim berbat. Yemeklerin Çin yemeklerinden bir farkını göremedim. Turlarda servis ettikleri yemekleri dahi hatırlamıyorum. Polonyalı bir arkadaşım çok sevmişti bu mutfağı çünkü baharat kullanmıyorlar. Bi o var.

Ama buraya gelince içmeye değecek bir şey var, o da Yumurta Kahvesi!


Şaka şaka bu yılan şarabıymış, tabii ki ağzıma sürmedim :) Yumurta kahvesi:


Fırın sütlaç görünümündeki bu kahvenin puding gibi bir içimi var ve tadı gerçekten iyi. En yakın zamanda kendim yapmayı deneyeceğim.

Kamboçya Mutfağı

Sadece dört gün kaldığım bu ülkenin hiçbir geleneksel yemeğini tatmadım, eğer etli/tavuklu pilav ve noodle geleneksel sayılmıyorsa. Ananaslı pilav yedim bi, o da bir garip, kullandıkları palm yağından mıdır, yenmiyor, iştahla yiyemiyorsun. Yapış yapış zaten. Son gün Kamboçyalı teyzeyle oturduk, kadın pembe garip bir sıvıya hıyar bandırdı durdu. Sonra da aynısını bize ikram etti. Sıvı dediğim somon balığıymış ama basmış tuzu, somon balığını çok sevdiğim halde yiyemedim. Neyse özetle bu bölüm boş arkadaşlar.

Not: Fare yendiğini sadece ekşi sözlükte duydum, fakat pazarda kavrulmuş çekirge satıldığını gördüm.

Tayland Mutfağı

Tayland mutfağı da genel olarak pilav + bir şeyler. Sokak mutfağı meşhurdur Tayland'da, ben de genelde sokaktan yedim, hala tek parçayım. Izgarada tavuk şiş satıyorlar üç liraya filan, epey doyuruyor. Phukette abartıp timsah ızgara sattıklarını bile gördüm, keşke deneseydim :P

Tayland'ın güzel bir yemeği varsa bence o da herkesin bildiği Pad Thai.


İçinde noodle, pirinç, şehriye, karides özetle her şey var. Yağı ve baharatını iyi ayarlayabilirlerse tadı çok güzel.

Mango Sticky Rice: Bu da yapışık pilavla mango aynı anda gömme olayı. Gayet güzel.



Yorum Gönder